Στις 23 Ιανουαρίου 2012, ο Ήλιος μας έδειξε κυριολεκτικά...τα δόντια του όταν σημειώθηκε η μεγαλύτερη από το 2005 στεμματική εκροή ηλιακού υλικού. Πρόκειται για μία τεραστίων διαστάσεων έκρηξη του δεύτερου επιπέδου της κλίμακας σφοδρότητας που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ζημιές στους τεχνητούς δορυφόρους και στα επίγεια ραντάρ. Το ηλιακό υλικό δραπέτευσε από το Στέμμα, το εξωτερικό τμήμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου, θερμοκρασίας δεκάδων εκατομμυρίων βαθμών Kelvin που είναι ορατό μόνο κατά τις στιγμές της ολικότητας κατά τη διάρκεια ηλιακών εκλείψεων. Τότε ξεδιπλώνεται ξαφνικά σαν ένα λευκό πέπλο όπως φαίνεται και στην παρακάτω φωτογραφία μου που πήρα στις 29/3/2006 από το Καστελόριζο.
Τον Ήλιο μπορούμε να τον παρομοιάσουμε με ένα γιγαντιαίο καζάνι που βράζει. Μέσα του πραγματοποιούνται συνεχώς και αδιαλείπτως πολλαπλές συντήξεις υδρογόνου που σχηματίζουν ήλιο. Κατά τη διαδικασία αυτή εξαπολύονται αδιανόητα ποσά ενέργειας με τη μορφή φωτονίων και νετρίνων, που δύσκολα τα χωρά ο ανθρώπινος νους: σε ένα δευτερόλεπτο παράγεται τόση ενέργεια όσο χρειάζονται ολόκληρες οι ΗΠΑ σε ένα χρόνο! Η διαδικασία αυτή θα συνεχίζεται για 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια ακόμα, όταν δεν θα υπάρχει πια υδρογόνο και ο Ήλιος θα μετατραπεί σε Ερυθρό Γίγαντα εξατμίζοντας το ηλιακό σύστημα.
Κάθε 11 χρόνια ολοκληρώνεται ένας κύκλος ηλιακής δραστηριότητας. Το 2013 φτάνουμε στο μέγιστο αυτού του κύκλου και πρακτικά αυτό σημαίνει μεγαλύτερη συχνότητα ηλιακών εκλάμψεων. (Το αντίθετο φαινόμενο συμβαίνει σε περιόδους ηλιακού ελάχιστου). Οι βίαιες αυτές εκρήξεις απελευθερώνουν ποσότητα ενέργειας ίση με εκατομμύρια βόμβες υδρογόνου μαζί. Άμεση είναι η συσχέτιση των εκλάμψεων με τις ηλιακές κηλίδες, της περιοχές έντονης μαγνητικής δραστηριότητας που παρατηρούμε στη Φωτόσφαιρα, το εσωτερικό τμήμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου, αυτό που μπορούμε να δούμε για κλάσματα δευτερολέπτου όταν κοιτάμε με γυμνό μάτι τον Ήλιο. Οι κηλίδες μπορούν να γίνουν αντιληπτές με απλά τηλεσκόπια προστατευμένα με ειδικό φίλτρα ως μαύρα στίγματα (βλ. την παρακάτω φωτογραφία μου).
Άλλα ενδιαφέροντα ηλιακά φαινόμενα μπορούμε να παρατηρήσουμε στο μέσο τμήμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου, τη Χρωμόσφαιρα. Εκεί με ειδικά ηλιακά τηλεσκόπια μπορούμε να εντοπίσουμε της προεξοχές (πύρινες γλώσσες που μοιάζουν να ξεπηδούν από την περιφέρεια), την κοκκίαση (που μοιάζουν με φυσαλλίδες σαν αυτές που θα βλέπαμε σε ένα ζωμό που βράζει), και τα λευκά νήματα.
Κατά τη διάρκεια εκλάμψεων, ηλιακό υλικό ηλεκτρικά φορτισμένο που παράγεται στην Χρωμόσφαιρα, συνήθως πάνω από μία ηλιακή κηλίδα της Φωτόσφαιρας, μεταφέρεται στο Στέμμα και από εκεί δραπετεύει στο μεσοπλανητικό χώρο με προορισμό τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος, ανάμεσα στους οποίους και τη Γη. Το υλικό αυτό που ταξιδεύει ονομάζεται Ηλιακός Ανεμος και ποικίλλει από μία "αύρα" ως μία τρομακτική καταιγίδα. Αυτό που σημειώθηκε λίγες μέρες πριν ήταν μία έντονη ηλιακή καταιγίδα κατηγορίας Μ9, που γεννήθηκε μέσα σε λίγα λεπτά, αλλά ταξίδεψε με ταχύτητα 1400 χλμ/δευτερόλεπτο, φτάνοντας στη Γη σε μία μέρα και στον Άρη την επόμενη. Οι γνωστές καταγεγραμμένες ιστορικά ζημιές που μπορούν να προκληθούν στον πλανήτη μας από τις ακτίνες Χ και τις υπεριώδεις μπορεί να είναι μεγάλη κλίμακας, όπως καταστροφή των δορυφόρων, blackout (σαν αυτό που συνέβη το 2009 στον Κεμπέκ του Καναδά) ως και διακοπή των τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων για μέρες.
Αυτό που σώζει τον πλανήτη μας από τις σοβαρότερες επιπτώσεις είναι η Μαγνητόσφαιρά της, η οποία αποκρούει όσο μπορεί τα φορτισμένα αυτά σωματίδια. Από αυτή την αλληλεπίδραση δημιουργείται το φαντασμαγορικό φαινόμενο του Βόρειου (και πιο σπάνια Νοτίου) Σέλαος, των φωτεινών πολύχρωμων κινούμενων κουρτίνων που σημειώνονται σε πολύ μεγάλα γεωγραφικά πλάτη (λόγω της ισχυρότερης παρουσίας της Μαγνητόσφαιρας πάνω από τους Πόλους). Η κληρονομιά λοιπόν του ηλιακού ανέμου μέσης και παραπάνω ισχύος μπορεί αντί για επικίνδυνη να είναι μαγευτική, ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα που μπορούμε να δούμε στη ζωή μας.
Ο Ήλιος, αποτελεί το φωτοδότη αστέρα μας, εξαιτίας του οποίου υπάρχει η Γη και η Ζωή πάνω σε αυτήν. Η δύναμή του είναι τόσο τεράστια που σπέρνει παντού το Φως πριν ακόμα ξημερώσει, μας ζώνει με τη θερμότητά του άμεσα και μας τυφλώνει με τη λάμψη του. Η επιρροή που ασκεί στη Γη επηρεάζει τη φυσική υπόσταση της ίδιας και όλων των ανθρώπων πάνω σ' αυτήν. Ο φυσικός σίγουρος θάνατος της Γης θα επέλθει 4,5 δισεκ. χρόνια, μετά με την μετατροπή του αστέρα μας σε Ερυθρό Γίγαντα. Όμως, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή να μην αφανίσουμε εμείς οι ίδιοι τη ζωή από τα λάθη που μας εκθέτουν ανεπανόρθωτα απέναντι στον Ήλιο, όπως η καταστροφή της Ζώνης του Όζοντος της Στρατόσφαιρας που μας προστατεύει από τις επικίνδυνες υπεριώδεις ακτινοβολίες του.
Δείτε το παραπάνω βίντεο που απεικονίζει το φαινόμενο της έκλαμψης της 23/1/2012
 |
Κάθε 11 χρόνια ολοκληρώνεται ένας κύκλος ηλιακής δραστηριότητας. Το 2013 φτάνουμε στο μέγιστο αυτού του κύκλου και πρακτικά αυτό σημαίνει μεγαλύτερη συχνότητα ηλιακών εκλάμψεων. (Το αντίθετο φαινόμενο συμβαίνει σε περιόδους ηλιακού ελάχιστου). Οι βίαιες αυτές εκρήξεις απελευθερώνουν ποσότητα ενέργειας ίση με εκατομμύρια βόμβες υδρογόνου μαζί. Άμεση είναι η συσχέτιση των εκλάμψεων με τις ηλιακές κηλίδες, της περιοχές έντονης μαγνητικής δραστηριότητας που παρατηρούμε στη Φωτόσφαιρα, το εσωτερικό τμήμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου, αυτό που μπορούμε να δούμε για κλάσματα δευτερολέπτου όταν κοιτάμε με γυμνό μάτι τον Ήλιο. Οι κηλίδες μπορούν να γίνουν αντιληπτές με απλά τηλεσκόπια προστατευμένα με ειδικό φίλτρα ως μαύρα στίγματα (βλ. την παρακάτω φωτογραφία μου).
Άλλα ενδιαφέροντα ηλιακά φαινόμενα μπορούμε να παρατηρήσουμε στο μέσο τμήμα της ατμόσφαιρας του Ήλιου, τη Χρωμόσφαιρα. Εκεί με ειδικά ηλιακά τηλεσκόπια μπορούμε να εντοπίσουμε της προεξοχές (πύρινες γλώσσες που μοιάζουν να ξεπηδούν από την περιφέρεια), την κοκκίαση (που μοιάζουν με φυσαλλίδες σαν αυτές που θα βλέπαμε σε ένα ζωμό που βράζει), και τα λευκά νήματα.
Κατά τη διάρκεια εκλάμψεων, ηλιακό υλικό ηλεκτρικά φορτισμένο που παράγεται στην Χρωμόσφαιρα, συνήθως πάνω από μία ηλιακή κηλίδα της Φωτόσφαιρας, μεταφέρεται στο Στέμμα και από εκεί δραπετεύει στο μεσοπλανητικό χώρο με προορισμό τους πλανήτες του ηλιακού συστήματος, ανάμεσα στους οποίους και τη Γη. Το υλικό αυτό που ταξιδεύει ονομάζεται Ηλιακός Ανεμος και ποικίλλει από μία "αύρα" ως μία τρομακτική καταιγίδα. Αυτό που σημειώθηκε λίγες μέρες πριν ήταν μία έντονη ηλιακή καταιγίδα κατηγορίας Μ9, που γεννήθηκε μέσα σε λίγα λεπτά, αλλά ταξίδεψε με ταχύτητα 1400 χλμ/δευτερόλεπτο, φτάνοντας στη Γη σε μία μέρα και στον Άρη την επόμενη. Οι γνωστές καταγεγραμμένες ιστορικά ζημιές που μπορούν να προκληθούν στον πλανήτη μας από τις ακτίνες Χ και τις υπεριώδεις μπορεί να είναι μεγάλη κλίμακας, όπως καταστροφή των δορυφόρων, blackout (σαν αυτό που συνέβη το 2009 στον Κεμπέκ του Καναδά) ως και διακοπή των τηλεπικοινωνιακών συνδέσεων για μέρες.
Αυτό που σώζει τον πλανήτη μας από τις σοβαρότερες επιπτώσεις είναι η Μαγνητόσφαιρά της, η οποία αποκρούει όσο μπορεί τα φορτισμένα αυτά σωματίδια. Από αυτή την αλληλεπίδραση δημιουργείται το φαντασμαγορικό φαινόμενο του Βόρειου (και πιο σπάνια Νοτίου) Σέλαος, των φωτεινών πολύχρωμων κινούμενων κουρτίνων που σημειώνονται σε πολύ μεγάλα γεωγραφικά πλάτη (λόγω της ισχυρότερης παρουσίας της Μαγνητόσφαιρας πάνω από τους Πόλους). Η κληρονομιά λοιπόν του ηλιακού ανέμου μέσης και παραπάνω ισχύος μπορεί αντί για επικίνδυνη να είναι μαγευτική, ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα που μπορούμε να δούμε στη ζωή μας.
Ο Ήλιος, αποτελεί το φωτοδότη αστέρα μας, εξαιτίας του οποίου υπάρχει η Γη και η Ζωή πάνω σε αυτήν. Η δύναμή του είναι τόσο τεράστια που σπέρνει παντού το Φως πριν ακόμα ξημερώσει, μας ζώνει με τη θερμότητά του άμεσα και μας τυφλώνει με τη λάμψη του. Η επιρροή που ασκεί στη Γη επηρεάζει τη φυσική υπόσταση της ίδιας και όλων των ανθρώπων πάνω σ' αυτήν. Ο φυσικός σίγουρος θάνατος της Γης θα επέλθει 4,5 δισεκ. χρόνια, μετά με την μετατροπή του αστέρα μας σε Ερυθρό Γίγαντα. Όμως, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή να μην αφανίσουμε εμείς οι ίδιοι τη ζωή από τα λάθη που μας εκθέτουν ανεπανόρθωτα απέναντι στον Ήλιο, όπως η καταστροφή της Ζώνης του Όζοντος της Στρατόσφαιρας που μας προστατεύει από τις επικίνδυνες υπεριώδεις ακτινοβολίες του.
